W zachodnim Teksasie, na obrzeżach miasta liczącego nieco ponad 125 tysięcy mieszkańców, wyrasta jedno z największych centrów obliczeniowych świata. Stargate Abilene to flagowa lokalizacja wartego setki miliardów dolarów przedsięwzięcia OpenAI, Oracle, SoftBanku i MGX, które ma dostarczyć moc obliczeniową pod kolejną generację modeli AI. Dla lokalnej społeczności oznacza to coś znacznie bardziej przyziemnego niż futurystyczne wizje: pełne hotele, nowe kontrakty budowlane i kolejki w porannych restauracjach.
Czym właściwie jest projekt Stargate
Stargate ogłoszono w styczniu 2025 roku jako wspólną inicjatywę, w której partnerzy zobowiązali się zainwestować 500 miliardów dolarów w amerykańską infrastrukturę AI w ciągu czterech lat. Pierwsze 100 miliardów ma zostać wydatkowane niemal natychmiast, a Abilene wybrano jako punkt startowy. W oficjalnym komunikacie OpenAI firma opisuje przedsięwzięcie jako fundament pod budowę zaawansowanych systemów AI i zapowiada powstanie setek tysięcy miejsc pracy w całych Stanach Zjednoczonych.
Sam kampus w Abilene powstaje na powierzchni liczonej w setkach akrów. Ma pomieścić wiele hal serwerowych zasilanych dedykowaną infrastrukturą energetyczną, w tym rozbudowanym miksem gazu ziemnego i odnawialnych źródeł energii. Skala jest taka, że mówi się o pojedynczej lokalizacji zużywającej tyle prądu, co średniej wielkości polskie miasto.
Dlaczego akurat Abilene
Wybór nie był przypadkowy. Zachodni Teksas oferuje trzy rzeczy, które dla centrum danych AI są na wagę złota: tani grunt, dostęp do taniej energii i przychylne władze lokalne. Gubernator Greg Abbott pojawił się na miejscu w dniu inauguracji, a burmistrz Abilene Weldon Hurt w oficjalnym oświadczeniu miasta podkreślał, że inwestycja przyniesie „pokoleniowy wpływ” na region.
Lokalne władze przez lata przygotowywały grunt pod tego typu inwestycje, rozbudowując park technologiczny i negocjując ulgi podatkowe. Operatorem kampusu jest Crusoe, firma specjalizująca się w budowie centrów danych zasilanych niekonwencjonalnymi źródłami energii, a Oracle odpowiada za warstwę chmurową, z której korzysta OpenAI.
Stargate Abilene okiem mieszkańców
Relacja opublikowana na blogu OpenAI Global Affairs „Inside Stargate” opisuje atmosferę na placu budowy w sposób, który przypomina raczej opowieść o gorączce złota niż o technologii. Pracownicy budowlani dojeżdżają z odległości wielu kilometrów, hotele w promieniu godziny drogi są zarezerwowane na miesiące w przód, a lokalne firmy cateringowe notują rekordy obrotów.
To klasyczny efekt mnożnikowy, o którym ekonomiści mówią przy okazji dużych inwestycji infrastrukturalnych. Jeden etat w centrum danych generuje od kilku do kilkunastu dodatkowych miejsc pracy w otoczeniu: od obsługi technicznej, przez logistykę, po gastronomię i usługi. W przypadku Abilene liczby robią wrażenie, bo sam plac budowy zatrudnia w szczycie kilka tysięcy osób jednocześnie.
Mieszkańcy widzą jednak także drugą stronę medalu. Ceny wynajmu mieszkań idą w górę, ruch drogowy się zagęszcza, a pytania o pobór wody i prądu stają się coraz głośniejsze. Teksas już wcześniej mierzył się z obciążeniami sieci energetycznej ERCOT, a dodanie gigawatów zapotrzebowania ze strony AI to wyzwanie, którego nie rozwiąże się jedną decyzją administracyjną.
Energetyka, która musi nadążyć
Centra danych dla AI są energetycznie nienasycone. Według raportów Międzynarodowej Agencji Energetycznej globalne zużycie prądu przez centra danych może się podwoić do 2026 roku, a trening dużych modeli językowych odpowiada za coraz większy udział w tym wzroście. Więcej o skali zjawiska można przeczytać w raporcie Electricity 2024 IEA.
W Abilene odpowiedzią ma być hybrydowy miks. Crusoe zapowiada wykorzystanie gazu ziemnego z pobliskich złóż Permian Basin, farm wiatrowych i słonecznych oraz magazynów energii. Pojawiają się też spekulacje o przyszłym zasilaniu małymi reaktorami modułowymi, choć to perspektywa kilku lat. Jak zauważa Sam Altman, „dostępność mocy obliczeniowej stanie się walutą przyszłości” – a w praktyce oznacza to, że walutą staje się dostęp do stabilnego źródła prądu.
Co to znaczy dla gospodarki regionu
Szacunki władz miasta mówią o kilkuset stałych miejscach pracy po zakończeniu budowy i kilku tysiącach w fazie inwestycyjnej. Wpływy z podatku od nieruchomości mają zasilić budżet Abilene i hrabstwa Taylor przez dekady. Lokalny community college już uruchomił programy kształcące techników centrów danych, elektryków i operatorów systemów chłodzenia, bo zapotrzebowanie na te zawody rośnie szybciej niż podaż.
Dla zrozumienia, jak takie inwestycje przekładają się na szerszy krajobraz technologiczny, warto spojrzeć na analizy trendów AI publikowane na AIoAI, gdzie opisujemy zarówno stronę biznesową, jak i społeczne konsekwencje rozwoju modeli językowych. Ciekawym kontekstem jest też to, jak koszty trenowania modeli przekładają się na decyzje lokalizacyjne największych graczy.
Szersze znaczenie Stargate Abilene
Projekt w Teksasie jest pierwszym z planowanej sieci podobnych kampusów. OpenAI i partnerzy rozważają kolejne lokalizacje w innych stanach, a każdy kampus ma być swoistym miastem w mieście: z własną podstacją energetyczną, infrastrukturą światłowodową i zapleczem serwisowym. To model, który przypomina budowę kolei w XIX wieku albo autostrad w połowie XX – infrastruktura definiuje to, gdzie powstają miejsca pracy i jak przesuwają się osie rozwoju kraju.
Pytanie, które pozostaje otwarte, brzmi: czy Abilene stanie się trwałym centrum technologicznym, czy raczej miastem jednej inwestycji? Historia podobnych przedsięwzięć – od zakładów Tesli w Reno po fabryki półprzewodników w Arizonie – pokazuje, że wiele zależy od tego, czy po pierwszej fali przyjdzie druga: dostawcy, startupy, instytuty badawcze. Stargate Abilene dopiero się zaczyna, a jego prawdziwy bilans poznamy za kilka lat.
Na razie pewne jest jedno. W miejscu, gdzie jeszcze niedawno pasły się krowy, powstaje jedna z najpotężniejszych maszyn obliczeniowych, jakie zbudowała ludzkość. A w pobliskich diner-ach przy I-20 kelnerki mają najlepszy sezon od lat.
