Pod koniec 2025 roku OpenAI ogłosiło że spółka przekształciła swoją strukturę. Nadrzędną rolę przejęła OpenAI Foundation – organizacja non-profit, która ma czuwać nad misją i kierunkiem rozwoju sztucznej inteligencji. Wraz z tą zmianą fundacja ogłosiła pierwsze, bardzo konkretne zobowiązanie finansowe: 25 miliardów dolarów na zdrowie i odporność społeczeństwa wobec AI.
To pieniądze, które mają trafić do laboratoriów, szpitali, organizacji edukacyjnych i zespołów zajmujących się cyberbezpieczeństwem. I właśnie dlatego warto przyjrzeć się temu projektowi z bliska – bo skala jest porównywalna z budżetami całych agencji rządowych.
Czym jest OpenAI Foundation
OpenAI Foundation to organizacja non-profit, która sprawuje kontrolę nad częścią komercyjną OpenAI (przekształconą w tzw. public benefit corporation). Krótko mówiąc: zarząd fundacji ma decydujący głos w kwestii tego, czy firma trzyma się swojej pierwotnej misji – bezpiecznego rozwoju ogólnej sztucznej inteligencji z korzyścią dla ludzkości. W komunikacie z listopada 2025 roku Bret Taylor, przewodniczący rady fundacji, opisał tę strukturę jako sposób na połączenie skali finansowej z odpowiedzialnością wobec społeczeństwa.
W praktyce oznacza to, że OpenAI Foundation zachowuje znaczący udział w spółce komercyjnej (szacunkowo ok. 26%), a środki z tego udziału przeznacza na działania publiczne. Tu właśnie pojawia się kwota 25 miliardów dolarów rozdzielonych na dwa filary: badania nad chorobami i tzw. odporność AI.
Dlaczego „odporność”
Kiedy słyszymy „bezpieczeństwo AI”, większości ludzi przychodzą do głowy filtry treści albo zabezpieczenia przed halucynacjami modeli. Fundacja patrzy na to inaczej. W tekście Resilience in the Age of AI autorzy używają porównania, które pomaga zrozumieć ich myślenie: tak jak społeczeństwa budują odporność na pożary, powodzie czy pandemie, tak teraz potrzebujemy odporności na ryzyka związane z powszechnym dostępem do bardzo zdolnych modeli.
Co to znaczy w praktyce? Trzy obszary, które fundacja wskazuje jako priorytetowe, to cyberbezpieczeństwo, biobezpieczeństwo oraz dobrostan psychiczny – zwłaszcza młodych użytkowników. Pierwszy filar to obrona przed atakami, w których AI pomaga przestępcom (np. automatyczne wyszukiwanie podatności w kodzie). Drugi – mówiąc wprost – to praca nad tym, żeby modele językowe nie stały się skrótem do projektowania broni biologicznej. Trzeci to badania nad tym, jak długie rozmowy z chatbotami wpływają na nastolatków.
Pierwsza pula z tego programu to 50 milionów dolarów dla organizacji non-profit działających w tych obszarach. Niewielki wycinek całości, ale jasny sygnał, gdzie pójdą kolejne transze.
Zdrowie i nauka: gdzie AI ma realnie pomóc
Drugi, znacznie większy filar to zdrowie. Fundacja zapowiedziała, że zainwestuje miliardy w wykorzystanie AI do leczenia i wykrywania chorób. To jest obszar, w którym sztuczna inteligencja już dowiodła swojej użyteczności – wystarczy wspomnieć prace DeepMind nad AlphaFold, które zrewolucjonizowały przewidywanie struktury białek. OpenAI Foundation chce iść podobną drogą, ale z naciskiem na praktyczne wdrożenia kliniczne.
Co ciekawe, fundacja deklaruje, że dane i wyniki badań mają być w dużej mierze publiczne. To istotna różnica wobec klasycznego modelu, w którym firmy farmaceutyczne zamykają odkrycia za patentami. Jeśli ten model się utrzyma, może się okazać, że największą wartością nie będą same leki, ale otwarta infrastruktura badawcza.
Praca, gospodarka i pytanie o przyszłość zatrudnienia
Równolegle do programu odporności fundacja prowadzi inicjatywę Economic Futures in the Age of AI. To wątek, który dotyka każdego z nas: co stanie się z rynkiem pracy, kiedy modele zaczną wykonywać zadania kognitywne na poziomie eksperckim. Fundacja finansuje badania ekonomistów i socjologów, którzy próbują odpowiedzieć na pytania o redystrybucję, edukację i nowe formy zatrudnienia.
To jest miejsce, w którym widać, że OpenAI Foundation nie chce być tylko hojnym sponsorem badań technicznych. Chce też uczestniczyć w debacie o tym, jak społeczeństwa mają się przystosować. O potencjalnych skutkach automatyzacji pisaliśmy szerzej w tekście o wpływie AI na rynek pracy – i to jest dokładnie ta sama rozmowa, tylko prowadzona z perspektywy globalnej.
Krytyka i znaki zapytania
Cała ta konstrukcja ma jednak swoich krytyków. Najczęstszy zarzut jest taki, że fundacja, choć formalnie sprawuje kontrolę nad firmą, jest zarazem od niej finansowo zależna. Wartość 25 miliardów dolarów pochodzi przecież z udziałów w spółce komercyjnej, a ta z kolei zarabia na produktach takich jak ChatGPT. Powstaje pytanie, czy fundacja będzie w stanie skutecznie hamować macierzystą firmę, gdyby zaszła taka potrzeba.
Pojawiają się też głosy organizacji takich jak Electronic Frontier Foundation, że tak duże prywatne fundusze na bezpieczeństwo AI mogą zastąpić finansowanie publiczne i regulację – a to nie zawsze jest dobry układ. Bret Taylor odpowiadał na to krótko: „Naszym obowiązkiem jest dostarczać korzyści całemu społeczeństwu, nie tylko akcjonariuszom”. Słowa ładne, ale zostaną zweryfikowane przez praktykę najbliższych lat.
Częste pytania
Jakie są główne cele OpenAI Foundation?
OpenAI Foundation ma na celu zapewnienie, że rozwój sztucznej inteligencji odbywa się w sposób bezpieczny i z korzyścią dla ludzkości. Fundacja planuje zainwestować 25 miliardów dolarów w zdrowie oraz odporność społeczną na AI.
W jaki sposób OpenAI Foundation planuje zwiększyć odporność społeczeństwa na AI?
Fundacja koncentruje się na trzech priorytetowych obszarach: cyberbezpieczeństwie, biobezpieczeństwie oraz dobrostanie psychicznym młodych użytkowników. Chce zainwestować w badania i działania, które pomogą zminimalizować ryzyka związane z powszechnym dostępem do AI.
Jakie konkretne działania podejmuje OpenAI Foundation w obszarze zdrowia?
OpenAI Foundation planuje zainwestować miliardy w wykorzystanie AI do leczenia i wykrywania chorób, bazując na dotychczasowych osiągnięciach, takich jak prace DeepMind nad AlphaFold. Fundacja chce skupić się na praktycznych wdrożeniach klinicznych.
Jakie są krytyki dotyczące struktury OpenAI Foundation?
Krytycy wskazują, że fundacja, mimo formalnej kontroli nad firmą, jest od niej finansowo zależna, co może wpłynąć na jej zdolność do skutecznego nadzoru. Istnieją obawy, że duże prywatne fundusze na bezpieczeństwo AI mogą zastąpić potrzebne finansowanie publiczne.
Co to jest inicjatywa Economic Futures in the Age of AI?
Inicjatywa ta dotyczy wpływu AI na rynek pracy i przyszłość zatrudnienia, finansując badania dotyczące redystrybucji, edukacji oraz nowych form zatrudnienia. OpenAI Foundation pragnie uczestniczyć w debacie na temat przystosowania społeczeństw do automatyzacji.
