Polska, Estonia, Litwa i Łotwa, we współpracy z czołowymi przedsiębiorcami i instytucjami naukowymi, oficjalnie zgłosiły Komisji Europejskiej wniosek dotyczący budowy Baltic AI GigaFactory. Projekt ten stanowi pierwszy formalny krok w kierunku budowy jednego z największych centrów sztucznej inteligencji w Europie. Ma on na celu stworzenie nowoczesnej infrastruktury obliczeniowej, która znacząco zwiększy wykorzystanie technologii AI w regionie. Jednocześnie ma wspierać rozwój zaawansowanych modeli językowych oraz integrację generatywnej AI w różnych dziedzinach życia publicznego i gospodarczego.
Baltic AI GigaFactory – cele i kluczowe rezultaty projektu
Głównym celem Baltic AI GigaFactory jest stworzenie zaawansowanego centrum obliczeniowego w Polsce. Pozwoli ono na rozwijanie, trenowanie i wdrażanie bardzo dużych modeli sztucznej inteligencji. W założeniu inwestycja ta przyspieszy wdrożenie AI przez przedsiębiorstwa, administrację publiczną i obywateli w regionie.
Kluczowym aspektem projektu jest rozwój regionalnych modeli językowych, takich jak PLLuM i Bielik. Modele regionalne umożliwią lepsze dostosowanie technologii AI do specyfiki lokalnych języków i potrzeb. Ważnym elementem będzie również integracja generatywnej sztucznej inteligencji z narzędziami administracyjnymi, co pozwoli na usprawnienie procesów w sektorze publicznym.
Polska jako lider konsorcjum
Polska objęła rolę lidera konsorcjum, którego celem jest budowa Baltic AI GigaFactory.
„Jestem dumny, że Polska współtworzy koalicję państw i podmiotów na rzecz rozwoju AI. Stworzenie Baltic AI GigaFactory zapewni światowej klasy infrastrukturę obliczeniową dla badaczy, przedsiębiorców, przemysłu i obywateli z całego regionu. GigaFactory będzie ściśle współpracować z krajowymi ośrodkami AI w Tallinie, Rydze, Wilnie, Krakowie, Poznaniu, Gdańsku, Wrocławiu i Warszawie, tworząc połączony i skalowalny ekosystem innowacji. Nasza propozycja jest otwarta na kolejnych partnerów – zarówno kraje członkowskie, jak i podmioty komercyjne” – powiedział wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski.
Polskie przewodnictwo w projekcie to wyraz strategicznego zaangażowania kraju w rozwój technologii AI oraz chęci budowy innowacyjnego ekosystemu. Przewiduje się, że znacząco zwiększy on konkurencyjność całego regionu bałtyckiego.
Baltic AI GigaFactory – znaczenie dla regionu bałtyckiego
Baltic AI GigaFactory ma kluczowe znaczenie nie tylko technologiczne, lecz także gospodarcze i geopolityczne dla całego regionu bałtyckiego. Jak podkreślił minister gospodarki i innowacji Litwy, Lukas Savickas: „Każda większa inwestycja w Polsce, Litwie, Łotwie czy Estonii to inwestycja w bezpieczeństwo i siłę gospodarczą całego regionu bałtyckiego. Dlatego musimy działać jako jedna, zintegrowana przestrzeń – szybko, innowacyjnie i niezawodnie. W sektorach takich jak obronność, sztuczna inteligencja czy zielone technologie możemy – i musimy – rozwijać się razem, jeśli chcemy stać ramię w ramię na arenie geopolitycznej.”
Projekt ten jest odpowiedzią na rosnące znaczenie technologii AI jako kluczowego elementu budowania przewagi konkurencyjnej. Jednocześnie ma on zwiększyć suwerenność technologiczną państw regionu.
Baltic AI GigaFactory – lokalizacja i infrastruktura
Według przedstawionego wniosku, centrum ma zostać zlokalizowana w Polsce, w maksymalnie dwóch strategicznych lokalizacjach, które obecnie są analizowane. Kryteriami wyboru są przede wszystkim: wysoka przepustowość, dostęp do zielonej energii oraz możliwość zapewnienia odpowiednich systemów zasilania i chłodzenia. Wszystko to jest bowiem niezbędne do prawidłowego działania obiektu.
Projekt będzie realizowany etapami,. Pozwoli to bowiem na bieżące dostosowanie infrastruktury towarzyszącej oraz zapewnienie długoterminowej, zrównoważonej efektywności technologicznej i operacyjnej całego przedsięwzięcia.
Baltic AI GigaFactory – finansowanie projektu
Całkowity budżet projektu Baltic AI GigaFactory oszacowano na około 3 miliardy euro. Znaczna część tych środków, bo aż 65%, ma pochodzić od inwestorów prywatnych. Model finansowania oparty jest na wkładach kapitałowych partnerów projektu oraz funduszach typu venture capital i innych inwestorach finansowych.
Projekt został opracowany jako w pełni komercyjnie opłacalna inwestycja. Według założeń, przychody generowane przez Baltic AI GigaFactory powinny pokryć koszty operacyjne oraz zapewnić dodatnie przepływy pieniężne. Zagwarantuje tym samym wysoki zwrot z inwestycji dla wszystkich partnerów i inwestorów.
Partnerzy konsorcjum
W skład konsorcjum, które zgłosiło wniosek o budowę centrum, wchodzą przedstawiciele czołowych firm technologicznych. Ponadto także operatorzy chmurowi oraz instytucje naukowo-badawcze z Polski, Litwy, Łotwy i Estonii. Wśród partnerów biznesowych znajdują się takie marki jak: Allegro, Beyond.pl, Cloudferro, Greenergy Data Centers, Orange Polska S.A., Skeleton Technologies, Synerise, UAB oraz Wirtualna Polska.
Silne wsparcie projektu pochodzi również ze strony renomowanych instytucji naukowych i organizacji branżowych, takich jak Cyfronet, PCSS, IDEAS, NASK PIB, Uniwersytet Techniczny w Rydze, Uniwersytet w Wilnie, Uniwersytet Łotewski oraz Uniwersytet w Tartu, jak również stowarzyszenia branżowe, w tym Artificial Intelligence Association (MILA) oraz LIKTA – Information & Communications Technology Association.
Skład konsorcjum pozostaje otwarty i będzie się stopniowo rozszerzać, dostosowując się do potrzeb rynkowych oraz skali projektu.
Podsumowanie
Złożenie wniosku o budowę Baltic AI GigaFactory stanowi przełomowy krok dla rozwoju technologii sztucznej inteligencji w Polsce oraz całym regionie bałtyckim. Ambitny projekt zapewni dostęp do najwyższej klasy infrastruktury obliczeniowej. Wesprze również rozwój innowacyjnych rozwiązań AI, zwiększykonkurencyjność regionu i umożliwi dalszy wzrost gospodarczy oraz technologiczny.
Polska, jako lider konsorcjum, wzmacnia swoją rolę w europejskim ekosystemie innowacji. Baltic AI GigaFactory będzie bowiem dowodem współpracy regionalnej na rzecz bezpieczeństwa technologicznego i gospodarczego Europy.
Przeczytaj także: Bielik szybuje coraz wyżej. Rozpoczyna współpracę z NVIDIA
