W finale prestiżowego konkursu AtCoder World Tour Finals (Heuristic Division) polski programista Przemysław Dębiak (Psyho) pokonał nie tylko 11 innych specjalistów od algorytmiki, lecz także… sztuczną inteligencję stworzoną przez OpenAI.
To pierwszy raz, gdy model AI „wziął udział” w tak zaawansowanej rywalizacji heurystycznej na równych zasadach z ludźmi. Choć technologia ta z miesiąca na miesiąc coraz lepiej radzi sobie z programowaniem czy rozwiązywaniem złożonych problemów, to tym razem człowiek okazał się górą. „Ludzkość zwyciężyła. Na razie” – skomentował po ogłoszeniu wyników Dębiak, a jego słowa odbiły się szerokim echem w społeczności programistów i badaczy AI na całym świecie.
Czym jest AtCoder World Tour Finals – Heuristic Division?
AtCoder to japońska platforma konkursów programistycznych, która od lat gromadzi najlepszych specjalistów z całego świata. Jej flagowe wydarzenie czyli AtCoder World Tour Finals to turniej dostępny wyłącznie dla elity: zaproszenia otrzymują wyłącznie najwyżej sklasyfikowani zawodnicy w międzynarodowych rankingach.
W ramach zawodów prowadzona jest m.in. Heuristic Division, czyli część poświęcona problemom optymalizacyjnym, które nie mają jednoznacznych, „matematycznie idealnych” rozwiązań. Zamiast tego wymagają sprytu, kreatywności i zdolności do tworzenia heurystyk tj. inteligentnych algorytmów szacujących najlepsze możliwe odpowiedzi w określonym czasie.
Wyzwania, które wymykają się matematyce
W odróżnieniu od klasycznych zadań algorytmicznych, w Heuristic Division nie liczy się jedynie poprawność, lecz jakość rozwiązania. Im lepszy bowiem wynik osiągnie program zawodnika (np. krótsza trasa, lepsza kompresja, wyższa wydajność), tym wyższa jego punktacja.
To właśnie w tej wyjątkowo wymagającej formule, balansującej na granicy matematyki, informatyki i sztucznej inteligencji, Przemysław Dębiak zmierzył się nie tylko z mistrzami z Japonii, Chin czy USA, ale również z systemem AI przygotowanym przez OpenAI.
Turniej jak z science fiction
Tegoroczna edycja finału AtCoder Heuristic Division była wyjątkowa nie tylko ze względu na poziom trudności zadań, ale przede wszystkim ze względu na uczestników. Do rywalizacji stanęli najlepsi programiści z całego świata, w tym wielokrotni finaliści międzynarodowych olimpiad informatycznych, zawodowi inżynierowie z topowych firm technologicznych oraz badacze akademiccy. Wśród nich znalazł się także Przemysław Dębiak – reprezentujący Polskę ekspert od algorytmów i heurystyk.
Ale prawdziwą sensacją okazał się debiut… sztucznej inteligencji. OpenAI przygotowało specjalnie przeszkolony model AI, który miał samodzielnie analizować treść zadań, opracowywać strategie optymalizacji i kodować rozwiązania. Był to pierwszy tak zaawansowany test AI w otwartym środowisku rywalizacji heurystycznej, gdzie nie ma jednoznacznych odpowiedzi ani szablonów.
Wynik? Człowiek wciąż górą
Zawody trwały kilka godzin i były rozgrywane w czasie rzeczywistym. Uczestnicy widzieli tylko swoje wyniki i nie znali pozycji rywali aż do końca. Gdy opublikowano końcową klasyfikację, okazało się, że Przemysław Dębiak wygrał. Także z modelem od OpenAI.
Waga tego zwycięstwa jest ogromna. Kiedy sztuczna inteligencja używana jest coraz częściej, warto wziąć pod uwagę, że nie każdy problem i skomplikowanego zadanie może ona rozwiązać. Lub niekoniecznie zrobi to najlepiej.
Przemysław Dębiak. Z OpenAI do rywalizacji z OpenAI
Przemysław Dębiak to pochodzący z Gdyni polski programista, specjalista od algorytmiki, optymalizacji i sztucznej inteligencji. Od lat zajmuje czołowe miejsca w wielu zawodach kodowania i rozwiązywania złożonych problemów obliczeniowych.
Zanim stanął naprzeciw modelu AI stworzonego przez OpenAI, sam współtwórcą rozwiązań AI tworoznych przez tę firmę. Przez pewien czas Przemysław pracował w OpenAI jako inżynier i badacz, kontrybuując do projektów związanych z uczeniem maszynowym i optymalizacją. Z pewnością zna on zatem nie tylko mechanizmy działania modeli AI, lecz także ich ograniczenia.
Moment jak z historii szachów – czy to nowy Kasparov?
Zwycięstwo Przemysława Dębiaka w finale AtCoder przywołuje na myśl ikoniczny moment z historii relacji człowieka i maszyny czyli szachowy pojedynek Garriego Kasparowa z superkomputerem Deep Blue w 1997 roku. Wówczas świat z zapartym tchem obserwował, jak komputer po raz pierwszy pokonał arcymistrza w oficjalnym meczu. Był to moment przełomowy, zapowiadający nadejście ery, w której maszyny zaczęły rywalizować z człowiekiem jak równy z równym.
Rzadko wspomina się o tym, że jeszcze rok wcześniej Kasparov wygrał z superkomputerem IBM.
W przypadku AtCoder człowiek obronił swój tytuł. Ale emocje i symbolika były bardzo podobne. Tak jak Deep Blue był reprezentantem ówczesnej potęgi informatyki, tak dziś nowoczesne modele AI, takie jak te tworzone przez OpenAI, są uosobieniem rewolucji technologicznej. Póki co jednak ludzki intelekt i doświadczenie nadal okazały się decydujące.
Czy ostatni raz mamy 0:1 dla ludzkości?
Zwycięstwo Przemysława może być ostatnim takim momentem przewagi człowieka w tej konkretnej dziedzinie. Sztuczna inteligencja rozwija się wykładniczo. Z każdym miesiącem staje się coraz bardziej skuteczna w rozwiązywaniu złożonych, otwartych problemów. Modele, które dziś przegrywają, za rok mogą być już nie do pokonania.
W tym kontekście tym bardziej warto zapamiętać sukces Przemysława Dębiaka, który sam skomentował wynik rywalizacji tym właśnie zdaniem.
Ludzkość zwyciężyła. Na razie!
Przemysław Dębiak (Psyho)
